ALGEMENE AVOORWAARDEN IN DE BOUW
ALGEMENE VOORWAARDEN IN DE BOUW VAAK NEGATIEF VOOR OPDRACHTGEVER
De meeste aannemers hanteren algemene voorwaarden. Algemene voorwaarden kunnen een aanzienlijke verandering brengen in de rechtspositie van partijen, zowel negatief als positief. Veel recht is namelijk geen dwingend recht, maar slechts regelend recht. Partijen kunnen binnen een bepaalde bandbreedte zelf afspraken maken en de wet voorziet in veel gevallen waarin partijen zelf geen afspraken gemaakt hebben. Meestal wordt door aannemers de kans gegrepen om afspraken te maken over allerlei onderwerpen, zoals aansprakelijkheid, betalingstermijnen, bevoegde rechter etc. .
Sommige aannemers hebben hun eigen set van algemene voorwaarden ontwikkeld, anderen maken gebruik van standaard algemene voorwaarden, zoals bijvoorbeeld de AVA 1992, de AVA 2013, de algemene voorwaarden bouw eengezinshuizen en vergelijkbare overeenkomst van Woningborg en de metaalunie- of Smecomavoorwaarden. Al deze voorwaarden zijn in meer of mindere mate geschreven in het voordeel van de gebruiker, oftewel de aannemer, hoewel sommige in samenspraak met consumentenorganisaties tot stand zijn gekomen.
VAAK VERVALTERMIJNEN EN ARBITRAGECLAUSULE
Veel voorkomende bepalingen in algemene voorwaarden van aannemers zijn zogenaamde vervaltermijnen. Daar leest u meer over in mijn artikel dat u hier kunt vinden. Ook wordt vaak de Raad van Arbitrage als bevoegde rechtsprekende instantie aangewezen. Echter, op grond van Europese consument beschermende bepalingen mag een particuliere opdrachtgever de toegang tot de gewone rechter niet worden onthouden. Daarom zit er tegenwoordig in veel algemene voorwaarden vaak een keuzemogelijkheid ingebouwd. De particulier die door de aannemer in rechte zal worden betrokken, dient zich binnen een maand uit te spreken voor een procedure bij de gewone rechter of de Raad van Arbitrage. Wordt die keuze niet gemaakt, dan staat het de aannemer vrij deze keuze te maken. De particulier die de aannemer wil dagvaarden heeft die keuze sowieso.
Beide procedures – de arbitrageprocedure en de procedure bij de burgerlijke rechter, hebben voor- en nadelen. Wellicht dat ik daar binnenkort nog een artikel aan weidt.
AANSPRAKELIJKHEID VOOR FOUTEN
Ten aanzien van de aansprakelijkheid voor fouten wordt ook nogal eens het één en ander bepaald in algemene voorwaarden. De speelruimte is daar echter beperkter, omdat er diverse bepalingen zijn die de particulier dwingendrechtelijk beschermen.
BETALINGSTERMIJNEN EN CONTRACTUELE RENTE
Ook ten aanzien van de betalingstermijnen – en de gevolgen bij overschrijding daarvan, bevatten algemene voorwaarden nogal eens bepalingen. Vaak wordt er een hogere dan de wettelijke rente bedongen en staat er ook een plan in op welk moment de opdrachtgever moet betalen.
DE KORTING OF GEFIXEERDE SCHADEVERGOEDING
Ook de gevolgen van het niet behalen van een afgesproken oplevermoment is vaak een onderwerp van algemene voorwaarden in de bouw. De AVA 1992 kennen bijvoorbeeld nog een gefixeerde schadevergoeding/korting van ‘maar liefst hfl 50,00 per dag’ dat de bouwtermijn overschreden worden. De AVA 2013 zijn iets vriendelijker geworden, maar bevatten nog steeds een laag bedrag. Het is dus zaak om daar als particulier opdrachtgever van tevoren rekening mee te houden. Als particulier kun je met de aannemer van jouw keuze vooraf ook afspraken maken dat een te laten oplevering een hoger bedrag aan korting oplevert, dan de in de zojuist genoemde algemene voorwaarde. Het is uiteraard wel zaak dit schriftelijk goed vast te leggen
SOMS ONTSNAPPING OMDAT VOORWAARDEN NIET JUIST ZIJN OVEREENGEKOMEN
Veel bouwgeschillen, waarbij algemene voorwaarden een rol kunnen spelen, worden niet gewonnen of verloren vanwege de inhoud van deze voorwaarden, maar doordat niet vaststaat dat deze op een geldige manier zijn overeengekomen. Op zich komen deze voorwaarden tot stand door aanbod en aanvaarding, maar bij particulieren of daarmee gelijk te stellen kleine ondernemers (en dat ben je als ondernemer met minder dan 50 man personeel!) geldt de bijzondere voorwaarde dat de algemene voorwaarden bij of tijdens het aangaan van de overeenkomst ter hand moeten worden gesteld. Indien dat niet gebeurd is kan de particulier of de kleine ondernemer deze algemene geheel, danwel ten dele (naar zijn keuze) vernietigen.
Toezending achteraf, zoals veel ondernemers denken, is slechts in uitzonderingsgevallen mogelijk en bij de bouw doen die zich vrijwel nooit voor.
Kortom, aannemers, denk aan deze regel en particulieren, bedenk dat bij betwisting dat dit alles op de juiste wijze is geschied, de bewijslast daarvan op de aannemer rust, die dat meestal na jaren niet meer kan bewijzen.